سرانجام اعلام شد که هارولد پینتر نمایشنامه نویس معروف برنده جایزه نوبل شده است.نام های دیگری نیز در این مدت به زبان می آمد، مثل ادونیس ونیز نورالدین فرح رمان نویس بزرگ سومالیایی . که برخی او را شاخص ترین رمان نویس افریقا می دانند. تردیدی نیست که داوری در این عرصه آسان نیست.اما به گمانم مترجمان ادبیات داستانی در کشور ما به افریقا کمتر نظر داشته اند. نورالدین فرح داستان نویس غریبی است. او به زبان انگلیسی می نویسد ونیزبه زبان سومالی که از عمر زبان نگارش آن کمتر از پنجاه سال می گذرد.داستان فرح و زیادباره که خود را رهبر انقلاب سومالی می دانست از زمره عبرت های دنیای ادبیات و سیاست است.همه آثار فرح در سومالی توقیف شده بود، ماموران امنیتی چند بار کوشیدند او را ترور کنند، که ناکام ماندند.زیادباره به فرح پیشنهاد کرد که سفیر سومالی بشود و محل ماموریتش را هم خودش انتخاب کند. نورالدین نپذیرفت و پیغام داد که نمی تواند سفیر استبداد و دروغ و دغل باشد. بیش از 25 سال از سومالی به دور بود. اکنون هم فرح در کیپ تاون افریقای جنوبی زندگی می کند. سادگی و صمیمیت شگفت انگیزی مثل همان که ما سهل ممتنع می خوانیم مثل سخن سعدی در داستان های او موج می زند. مضمون اکثر کارهای او استبداد است که در چهره های متفاوت راه را بر کمال انسانی می بندد . اخبار جایزه نوبل را پیگیری می کردم ، تا ببینم نام آشنای ادونیس یا نورالدین را می شنوم. تردیدی نیست که نوبل ادبیات تاثیر بسیار مهمی در مطرح شدن یا جهانی شدن هر نویسنده ای دارد. و البته آشکار است که افریقا و آسیا کمترین سهم را در این جایزه داشته اند ، شاید یک دلیلش این باشد که معمولا داوران اروپایی هستند و در هر حال جایزه ای است که اروپا می دهد. علاوه بر آن دولت ها و حکومت ها می کوشند نویسندگان خود را که می توانند در حد وقواره نوبل مطرح شوند یاری کنند.نویسندگان افریقایی یا آسیایی نگران فرصت خلاقیت خود هستند، که بتوانند در فضایی ممکن داستان بنویسند. امیدی ویا آرزویی که گاه در افق محال گم می شود و یا جوانمرگی در سالهای خلاقیت گریبان آنان را می گیرد.

سعدیا مرد نکو نام نمیرد هرگز ...
فردوسی بزرگ، به تعبیر صدرالمتالهین شیرازی، فردوسی قدوسی سروده است:
شکاریم یکسر همه پیش مرگ

اما، بسیاری در زمان حیات خود مرده اند و نیز انسان‌هایی که گرچه از دنیا رفته‌اند، اما عطر خوش خاطره‌ی آنان برای همیشه زنده است. آنانی که نام نیکویشان باقی است. میدانیم که در گذر سالها و نقد زمانه، بسیاری از یاد می‌روند، اما همین صراف دوراندیش و این داور عدالت‌پیشه، گوهرها را صیقل می‌دهد، و خرمهره‌ها و خزف‌ها را که روزگاری چشم و گوش مردم از نام و نشان آنان آکنده بوده به کناری می‌افکند. مگر نه این است که برغم نامرادی‌ها و البته نامردمی‌های بسیار هنوز هم نام و یاد امیر کبیر و مصدق زنده و نشاط آور و امید انگیز و حرکت آفرین است.

کاش می‌شد یک بار دیگر ماه رمضان را از همان زاویه دید سال‌های کودکی نگاه کرد. رمضان با بوی گلاب از راه می‌رسید. انگار همه مهربانتر شده بودند. صد البته نه از جنس مهربانی‌های فصل پاییز سیاست، مزه آب و نان را در رمضان می‌فهمیدیم. و نیز پس از آن معنی تابلو غریب مولوی را درباره‌ی رمضان، که هیچکس مثل او از روزه و رمضان سخن نگفته است. همان اشعاری که با صدای آسمانی شجریان گویی نشانی ماه رمضان شده است. ربنا از آسمان فرو می‌بارد و شعر مولانا مثل فواره ای به آسمان می‌رود. برای من رمضان نفطه‌ی تلاقی آسمان و زمین بر سر سفره‌ی روزه داران است.