به عنوان سخنگوي معين يكي از نامزدهاي انتخاباتي رياستjpتا چه ميزان با مطالبات زنان ما آشنايي داريد؟
ما امروز با يكسري از مطالبات و انباشت رو به انفجار از تقاضاهاي زنان ايراني مواجه هستيم. البته اين نيازها مختص جامعه ما نيست، اما در جامعه ما به تبع تحولات شكل گرفته در 26 سال گذشته اين مطالبات از حجم و گستردگي ويژه‌اي برخوردارند. بعد از انقلاب اسلامي شرايط براي دختران فراهم‌تر شده و ما با يك روند رو به رشد زنان تحصيل كرده مواجه هستيم و از سوي ديگر به پيشرفت جنبش جهاني زنان با طرح تقاضاها و مسائلي مواجه هستيم كه جامعه ما را تحت تأثير قرار مي‌دهد. مشكلاتي نظير اينكه زنان قرن‌ها تحت حاكميت فرهنگ پدرسالار و يا حتي مرد سالار قرار داشته‌اند كه به سادگي مطالبات زنان را مورد شناسايي قرار نمي‌دهند و به ويژه اينكه در نظام حقوقي ما هم مشكلات جدي در زمينه تأمين حقوق زنان وجود دارد. در كنار اين پديده‌ها ما با دستيابي نامناسب به مزاياي اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي و حتي سياسي از سوي زنان مواجه هستيم. لذا وجود اين مشكل تكليف اساسي را پيش روي فعالان اين حوزه قرار مي‌دهد كه ما هم به آنها واقفيم.

بسياري از اين مشكلات كه مطرح مي‌كنيد به گمانم بسيار درست‌اند اما اينها مباحثي بسيار تئوريك و در سطح كلان است در صورتيكه نسل جوان و دختران ما به طرح مباحث مصداقي‌تر نيازمندند مثل مسائلي همچون " حجاب" يا آزادي در روابط اجتماعي؟
وقتي ما از حقوق انساني و انتخاب سخن مي‌گوييم طبيعاً به پوشش هم مربوط مي‌شود. به كيفيت پوشش هم مربوط مي‌شود. ولي ما نمي‌توانيم حق زناني كه با انتخاب مجدد شوهرشان براي همسر مواجه مي‌شوند يا با پديده‌اي بنام ازدواج موقت مواجه مي‌شوند را فراموش كنيم. يعني در واقع مشكلات روزمره‌اي كه قشر وسيعي از زنان را به خود مواجه كرده است نكات بسيار مهمي است كه بايدبه آنها توجه شود. زنان در جامعه ما به تناسب نقشي كه ايفا مي‌كنند با حجم قابل توجهي از مشكلات مواجه هستند كه خاص جامعه ما نيست بلكه خاص جامعه كشورهاي اسلامي است. آنچه كه در در جامعه ما مطرح است شكل ويژه اين مشكلات است. بنابراين بايد به اين مشكلات توجه كرد كه وقتي ما از مشكلات زن ايراني صحبت مي‌كنيم فكر نمي‌كنيم كه تنها زن ايراني اين مشكل را دارد، مهم اين است كه بايد راه قانوني مناسب براي رهايي زن ايراني از اين مشكلات را بيابيم. در واقع ما مي‌‌خواهيم راه حل‌هاي مناسب حقوقي براي رهايي زن ايراني از اين مشكلات را بيابيم.

شما با توجه به تجربه مجلس ششم و موانع موجود اينك صحبت از راهكارهاي حقوقق مي‌كنيد و از سوي ديگر مي‌خواهيد به صحنه اجرايي كشور قدم بگذاريد آيا فكر مي‌كنيد براي مشكلاتي كه مي‌گوييد راهكارهاي قانوني مي‌توان يافت.
معتقدم حتما وجود دارد. اين راه حل‌ها نه تنها در وجه قانوني بلكه در وجه اجرا و همين طور در ايجاد ظرفيت‌هاي مناسب براي اجرا بايد ديده شود. ما براي اجراي اين قوانين نيازمند فرهنگ مناسب و آموزش هستيم. ما نبايد راه حل اين معضلات را فقط به تصويب قوانين تقليل دهيم. گاهي بهترين قوانين هم هست اما اجرا نمي‌شود. بنابراين حل مشكلات زنان رويكرد چند وجهي نياز دارد و اين امر كاملاً عملي است. ما نيازمند يك رويكرد كلان همه جانبه هم درسطح حكومت و هم جامعه هستيم. يعني هم انسانها را بايد طوري تربيت كنيم كه حقوق ديگران را بپذيرند و هم حكومت بايد اين حقوق را به رسميت بشناسد. وقتي ما از آزادي صحبت مي‌كنيم يعني حق پوشش بايد يك حق براي تمام انسانها باشد. همانطور كه مردان بايد آزاد باشند كه چگونه لباس بپوشند، زنان هم بايد آزاد باشند كه لباسشان را خودشان انتخاب كنند.

به گمان جداي از بحث قوانين، آموزش و اجرا برخي از تابو شكني‌ها هم مي‌تواند در كسب برخي از آزادي‌ها مؤثر باشد. به ياد دارم كه وقتي شما مي‌خواستيد به مجلس ششم برويد چگونگي پوشش شما نسبت به ساير نمايندگان زن در همان دوره و ادوار گذشته مورد سؤال بود و شما اين تابو را شكستيد، حال اگر دختراني بخواهند در نوع پوشش از شما نيز سهل گير‌تر باشند از لحاظ شما پذيرفته است؟
ما در طول 26سال گذشته نتيجه تحميل چگونگي پوشش زنان را تجربه كرده‌ايم كه همانند تجربه ساير كشورهاي ديگر در اين زمينه تجربه كاملاً ناموفقي بوده است. در واقع تحميل نوع خاص پوشش به زنان به هيچ وجه نمي‌تواند پاسخگوي هدف دفاع از ارزش‌هاي ديني و بومي باشد. ما فكر مي‌كنيم كه حجاب با بخش نامه و قانون تحقق پذيراست اما متأسفانه داريم اثر منفي آن و اعتراضات موجود در جامعه را كه با اشكال گوناگون پوشش توسط دختران و زنان صورت مي‌گيرد را مي‌بينم. بنابراين ما بايد بپذيريم كه لباس پوشيدن افراد بخشي از حقوق آنها را تشكيل مي‌دهد. تنوع نوع لباس و اينكه كت‌دامن باشد يا بلوز‌دامن باشد و يا هر چيز ديگر به افراد مربوط است و نه به هيچ كس ديگر و بايد بپذيريم كه انسانها در نوع پوشش آزاد هستند و البته بدون شك بايد به حساسيت هاو ارزش‌هاي جامعه هم توجه شود اما نهايتاً انتخاب بايد به خود افراد واگذار شود.

به نظر مي‌رسد كه مواضع آقاي معين و اطرافيانش يعني همان اصلاح‌طلبان پيشرو بسيار خط شكنانه است آيا طرح اين مسائل امكان رد صلاحيت را بيشتر نمي‌كند؟
يك واقعيتي كه در جامه ما وجود دارد و در مورد زنان گفتم نيازها و تقاضاهاي انباشته شده است. بنابراين بايد راهي براي پاسخ به اين تقاضاهاي متراكم شده پيدا كرد. ضمن اينكه تقاضاها اجتماعي هم بايد با سيستم منطبق شود كه اين امر بسيار مشكلي است. به هر حال اين معضل بسيار جدي است ولي بايد به آنها پاسخ گفت. در واقع تغييرات جدي بين‌المللي و خواسته‌هاي داخلي ما را ملزم مي‌كند كه اين ضرورت را درك و منتقل كنيم.

به چه دليل اين شعارها بعد از تأييد صلاحيت آقاي معين مطرح نشد؟
با در نظر گرفتن فضاي جامعه و فضاي ياس و انفعالي كه گروه‌هايي از جامعه را در برگرفته ضرورت به نمايش درآوردن چنين عزمي در اين زمان و به اين شكل براي از بين بردن مشكلات مورد توجه قرارگرفت. اينكه ما اين اميد را بتوانيم به موقع به جامعه منتقل كنيم. نشان دادن عزم، توانايي و انتقال آن مهمترين دلايل انجام اينكار بوده است.

براي تحقق بسياري از اين شعارها موانع ساختاري وجود دارد، چه راه حل‌هايي براي آنها در نظر گرفته شده است؟
ساختار واقعي قدرت با ساختار حقوقي آن متفاوت است و اين واقعيتي است كه در جامعه ما كمتر به آن توجه مي‌شود. كشور ما يك كشور نفتي است كه حكومت را مستقل از جامعه مي‌كند. بنابراين مردم براي دفاع از حقوقشان از ابزاري به نام حق رأي برخوردار هستند كه اين حق رأي بياد نهادينه شود و بايد وجه اقتصادي، سياسي و فرهنگي پيدا كند. بخشي از اين نقش قدرت به ساختار اقتصادي، اجتماعي و سياسي باز مي‌گردد بنابراين گروههايي كه سعي مي‌كنند اين ساختارها را تغيير بدهند بايد به چند وجهي بودن اين ساختارها توجه كنند. شهروند قدرتمندي كه از آن همه صحبت مي‌شود بايد بر پايه يك شهروند محكم اقتصادي متكي باشد يعني بخش خصوص قدرتمدن بايد ايجاد كنيم، بخش فرهنگي نهادينه شده و نهادهاي اجتماعي قدرتمند بايد داشته باشيم. يعني شهروندان خود را بايد مجهز به اين ابزارها كنيم و اين كارها بايد علاوه بر حق رأي صورت بگيرد تا يك شهروند كه رأي خود را داد براي چهار سال منتظر حق رأي بعدي نباشد بلكه مجهز به ابزارهاي قدرتمند براي به ثمر رساندن رأي خود باشد.

در بخشي از سخنانتان در خصوص حضور زنان در عرصه سياست و عدم باور به توانمندي‌هاي آنان سخن گفتيد. آيا معرفي شما به عنوان سخنگوي " معين" يك حضور نمايشي است؟
مطمئناً اگر احساس مي‌كردم كه چنين است آنرا نمي‌پذيرفتم. بنابراين در خصوص اين پيشنهاد از سوي دكتر معين شك ندارم كه وي بر اساس يك ظرفيت اين پيشنهاد را مطرح كرده‌اند.

و در آينده تداوم خواهد داشت؟
اجازه دهيد آن را به آينده واگذار كنيم.

تا چه حد در اعلام مواضع با معين هماهنگ هستيد؟
اين هماهنگي به شكل كلي وجود دارد. طبيعي است كه وقتي من پذيرفتم كه سخنگوي وي باشم مفهومش اين بود كه به بيان و تشريح نقطه نظرات وي بپردازم. اما به مرور متوجه يك انطباق و هماهنگي بين مواضع خود و دكتر معين در خصوص توسعه انساني، علمي و همه جانبه و نياز كشور به آن را احساس كردم بنابراين تا به حال نيازي به چنين تعاملي به شكل جزيي نديدم. طبيعاً اگر در مورد خاصي لازم باشد كه توجه ويژه‌اي صورت بگيرد اين اتفاق مي‌افتد ولي تا بحال چنين مواردي پيش نيامده است.

اگر به عنوان يك شخصيت سياسي به خارج از كشور سفر كنيد آيا همچنانكه خانم شيرين عبادي معتقد است قوانين داخلي كشور فقط در داخل حيطه مرزهاي آن كشور قابليت اجرا دارد، در وضعيت حجاب خود تغييري ايجاد خواهيد كرد و يا با شخصيبت‌هاي سياسي دست خواهيد داد؟
من به اين چارچوب‌ها در اين حدي كه در داخل رعايت مي‌كنم اعتقاد دارم و وقتي اين اعتقاد شخصي من است به آن عامل هستم. مشكل جامعه ما اين است كه آدم‌ها را مجبور مي‌كنيم به چيزي كه اعتقاد ندارند خودشان را بنمايند. بنابراين در آنجا هم بر اساس اعتقاداتم عمل مي‌كنم.

بيش از 256 تن از فعالان سياسي شروطي را براي حضور در انتخابات تعيين كرده‌اند، اگر نامزد مورد حمايت شما تأييد صلاحيت شود و اين عده از سوي ديگر با عدم تأمين شرايط خود مواجه شوند و انتخابات را تحريم كنند شما چه موضعي خواهيد داشت؟
پيشبرد مواضع اصلاحي كشور نيازمند بازسازي‌هاي جدي است. در شرايط كنوني جلب نظر مردم و نخبگان و از سوي ديگر عزم نظام براي پاسخگويي به خواست‌هاي مردم از ضروريات جدي است.لذا من فكر مي‌كنم جبهه مشاركت و همه اصلاح‌طلبان به ضرورت اين اعتمادسازي و پاسخگويي‌ها توجه دارند كه راه تحقق آن بايد از ابعاد مختلف مورد بررسي قرار بگيرد.
در نظام حقوقي ما مشكلات جدي در زمينه تأمين حقوق زنان وجود دارد. در كنار اين پديده ما با دستيابي نامناسب به مزاياي اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي و حتي سياسي از سوي زنان مواجه هستيم.
مانمي توانيم حق زناني كه با انتخاب مجدد شوهرشان براي همسر يا با پديده‌اي به نام ازدواج موقت مواجه مي‌شوند را فراموش كنيم.
حل مشكلات زنان رويكرد چند وجهي نياز دارد. ما نيازمند يك رويكرد كلان همه جانبه در سطح حكومت و هم جامعه هستيم.
وقتي از آزادي صحبت مي‌كنيم يعني حق پوشش بايد يك حق براي تمام انسانها باشد. همانطور كه مردان بايد آزاد باشند كه چگونه لباس بپوشند، زنان هم بايد آزاد باشند كه لباسشان را خودشان انتخاب كنند.
تنوع نوع لباس و اينكه كت دامن باشد يا بلوز دامن باشد يا هر چيز دگير به افراد مربوط است و نه به هيچ كس ديگر و بايد بپذيريم كه انسانها در نوع پوشش آزاد هستند.

پسرها هم با يك قوطي ژل كه روي موهاي سيخ سيخشان خالي شده باشد، يك بلوز تنگ با يقه تا بي نهايت باز، يك زنجير قطور طلا، ابروهاي باريك شده و كمي آرايش زنانه، مي توانند امروزي باشند و غصه عقب افتادن از آخرين مد روز را نخورند.

هاي لايت آلبالويي و مش سوزني هم كه ديگر دختر و پسر ندارد، فقط كافي است آرايشگر خوبي پيدا كنيد و تساوي را در استفاده از آخرين رنگهاي مو در ميان زن و مرد به راحتي نظاره گر باشيد.

جواني كردن براي جوانان ايراني اين روزها بیشتر در گیرو دار همین بحث های ساده است, گویی جوانان به این نتیجه رسیده اند که بهتر است خود را وارد فضای دیگری نکنند و به آنچه حیطه شخصی آنها را تهدید نمی کند بیشتر بپردازند.

نسل چهارمي هايي كه تازه از راه رسيده اند و توقع داشتند ميدان وسيعي براي ادامه ماراتن جواني از نسل سومي ها تحويل بگيرند، در آغاز راه چنان از مسير اصلي منحرف شدند كه تحليلگران اجتماعي به اين باور رسيده اند كه اگر در اولين فرصت آنان را به مسير اصلي بازنگردانيم در آينده اي نزديك شاهد از بين رفتن همه نشاط جواني و رشد و پويايي در ميان جوانان خواهيم بود.

نيازي نيست خيلي دور برويد، فقط كافي است چند قدم در يكي از خيابانهاي پايتخت راه برويد تا همه آنچه جوانان اين نسل در چنته دارند را با چشم خودتان ببينيد؛

دختران و پسراني كه از طبقات و با نگرشهای مختلف فردی و اجتماعی در گردابي به نام جامعه سرگردانند، همين جواناني هستند كه امروز هر مديري به عرصه مي آيد، احقاق حقوق آنها را فرياد مي كند. اما آنچه در اين ميان فراموش شده، نجوايي است كه از نهاد خود اين جوانان برآمده باشد تا خواسته هاي حقيقي آنها را به دور از تعارفات اجتماعي و بازيهاي سياسي برملا كند.

نغمه دختر 19 ساله اي است كه تازه وارد دانشگاه شده، ظاهرش گرچه خيلي جيغ نيست ولي شباهتي به يك دختر ساده دانشجو ندارد، خودش مي گويد: براي اينكه در جمع دوستانم پذيرفته شوم بايد متناسب با مد روز لباس بپوشم ولي سعي مي كنم از ميان رنگها و مدل هاي مد شده لباسي را انتخاب كنم كه بيشتر با روحياتم سازگار باشد.

همكلاسي اش كه از شيراز براي تحصيل به تهران آمده، دخترهاي تهراني را "رنگارنگ و خوش لباس" توصيف مي كند و مي افزايد: خوشپوش بودن كه عيب نيست، تازه اگر لباس متناسب با مد روز نپوشي، هيچكس حتي نگاهت هم نمي كند؛ آنوقت تو مي ماني و تنهايي و حسرت.

سميرا منوچهري، كارشناس مامايي، در بيست و سومين بهار زندگي اش به اين نتيجه رسيده است كه ما ايرانيها با وجود پيشينه غني در زمينه طرح و مد هنوز نتوانسته ايم يك الگوي متناسب با فرهنگ ملي و شئونات مذهبي خود ارائه كنيم.

خودش مانتويي به رنگ "صورتي كثيف" پوشيده و درباره دليل انتخاب اين رنگ مي گويد: من از

مدل اين مانتو خوشم آمد ولي فقط توناليته هايي از همين رنگ در فروشگاهي كه از آن خريد مي كردم وجود داشت و از آنجا كه حوصله گشتن بيشتر نداشتم و مي دانستم همه جا همين است، آن را خريدم.

به عقيده او، سرازير كردن رنگها و مدل هايي كه از سوي اربابان مد طراحي مي شود، بازار پوشاك را دچار يكنواختي مي كند و عملا حق انتخاب را از جوانان مي گيرد، از سوي ديگر استقبال گسترده جوانان از هر نوع رنگ و مدلي كه به عنوان مد به آنان معرفي مي شود، به اين موضوع دامن زده و امكان رقابت طراحان داخلي را از بازار مي گيرد.

خانم كمالي, ناظم يكي از دبيرستانهاي دخترانه است، او مي گويد: جوانان امروزي تفاوتهاي چشمگيري با نسل هاي قبل دارند. نمي شود آنها را در مدل هاي قديمي و استفاده از پوشش كامل محدود كرد زيرا در اكثر مواقع نتيجه عكس مي دهد و آنان را از حجاب و به دنبال آن از اسلام بيزار مي كند.

او معتقد است: هرچند كه نبايد يك نسخه واحد را براي همه جوانان پيچيد، اما متاسفانه خودباوري در ميان بسياري از جوانان و نوجوانان كاهش يافته و همين امر به دنباله روي هاي پوچ و بيهوده در ميان اين قشر دامن زده است.

مريم كريمپور كه حجاب برتر (چادر) را براي پوشش خود انتخاب كرده، از طراحان مد شكايت دارد، او مي گويد: متاسفانه اين روزها رنگ همه مانتوها زننده شده است و ما كه چادر به سر مي كنيم نمي توانيم در زير چادر سياه از چنين رنگهايي استفاده كنيم، در نتيجه مجبور مي شويم فقط مانتوي سياه بپوشيم كه آن هم در فصل تابستان واقعا غيرقابل تحمل است.

ياسمن كه 21 ساله است و در شهرك غرب زندگي مي كند نيز سوء استفاده برخي از "تازه به دوران رسيده ها" از آزادي هاي موجود در جامعه را از مهمترين دلايل نگاه منفي به پوشش دختران در سالهاي اخير عنوان مي كند.

او اضافه مي كند: متاسفانه بعضي ها فقط به فكر جلب توجه هستند و با بي مبالاتي خود حق كساني را كه فقط مي خواهند در انتخاب پوشش خود آزاد باشند و قيد و بند خاصي آنها را محدود نكند، ضايع مي كنند.

به عقيده او، نيروي انتظامي بايد ضمن برخورد منطقي و نه با جبر و زور، با چنين افرادي، از آلوده شدن محيط جامعه به مدهاي وارداتي جلوگيري كند.

شهرزاد، دانش آموز پيش دانشگاهي، با شلواري كه به زور قسمتي از ساق پايش را پوشانده، يك مانتوي كاملا جذب و يك روسري كه احتمالا يادگار دوران كودكيش بوده و بيننده را ياد مثل "سري كه درد نمي كند دستمال نمي بندند" مي اندازد، عصر پنجشنبه را به پارك آمده تا كمي با بچه هاي محله شان خوش بگذراند.

او شاد بودن و انتخاب نحوه زندگي را از جمله حقوق مسلم خود عنوان مي كند و درباره نگاه جامعه به اين نوع جواني كردن، مي گويد: تا به حال كسي درباره نوع لباس پوشيدنم به من ايراد نگرفته،

حتي نيروي انتظامي هم تاكنون برخورد خشني نداشته فقط يك بار كه من و دوستانم به پارك

جنگلي رفته بوديم از ما خواستند كمي مراعات ديگران را بكنيم و يك نفر هم خواست دكمه هاي مانتويمان را ببنيديم.

او معتقد است: هیچ کس حتی نیروی انتظامی, حق ندارد برای نوع لباس پوشیدن دیگران تعیین تکلیف کند؛ ما به قوانین جامعه احترام می گذاریم و از مانتو و روسری استفاده می کنیم بنابراین جامعه هم باید به احترام گذاشته و درباره نحوه انتخاب رنگ و مدل مانتو یا روسری به ما ایرادی نگیرد.

امیر, دوست شهرزاد نیز, پیروی از مد را شاخصه همه جوانان در دنیا عنوان می کند و می گوید: مد چیز بدی نیست فقط باید بدانیم هر رنگ, لباس یا وسیله ای که مد می شود لزوما مورد استفاده برای تمامی افراد ندارد, بعضی ها اگر یک روز نعل هم مد شوند حاضرند به پای خود ببندند و از خانه بیرون بیایند.

احمدی, یکی از اعضای فعال بسیج مسجد امام علی (ع) در یکی از محله های تهران نیز, درباره نحوه پوشش جوانان و خصوصا دخترها در جامعه می گوید: متاسفانه ما فرهنگ غلطی را در جامعه جا انداخته ایم که هیچ راهکار قانونی نیز برای تغییر این فرهنگ وجود ندارد؛ قبلا این اجازه به بسیج داده می شد که با تذکر و امر به معروف و نهی از منکر, با بدحجابی مقابله کند, اما به دلیل سوء استفاده برخی افراد از اختیاراتی که به آنها داده شده بود, امروز دیگر هیچ کس حاضر نیست به تذکرهای خواهران و برادران بسیجی وقعی بگذارد.

لادن حبیبی 20 ساله نیز گرمای هوا را توجیه مناسبی برای نازک تر و کوتاهتر شدن مانتوها می داند, او می گوید: استفاده از رنگهای تیره در فصل تابستان یکی از دلایل اصلی رواج پوکی استخوان در زنان ایرانی است, چه لزومی دارد خودمان را محدود به یک یا دو رنگ کلیشه ای و خسته کننده کنیم؟ لباسهای روشن باعث آرامش روحی و فکری درمیان بانوان شده و از سوی دیگر به دلیل خاصیت عبور دادن گرما از خود, برای استفاده در فصل تابستان مناسب است.

شاید گرمای هوا و القای آرامش و نشاط بهانه های خوبی برای نازکی و کوتاهی مانتوها محسوب شوند, اما معرفی نکردن یک الگوی مناسب و قابل تعمیم به همه اقشار جامعه, علاوه بر دامن زدن به خودباختگی فرهنگی در میان جوانان, نسلی مصرف کننده و تهی از سرمایه فکر و اندیشه را به جامعه تزریق خواهد کرد که ادامه این روند, فروپاشی شیرازه نگهدارنده جامعه را به دنبال خواهد داشت.

از سوی دیگر نیروی انتظامی تنها می تواند در شرایطی وارد عرصه عمل شود که مصداق اخلال در نظم عمومی در رفتار و پوشش افراد جامعه دیده شود و در غیر این صورت, نمی توان از این نهاد به عنوان متولی امر به معروف و نهی از منکر در جامعه بهره برد.

جوانان و نوجوانان به عنوان مدیران و سیاستگذاران فردای جامعه ایران, نیازمند معرفی الگوی شایسته فکری برای تقویت بنیه علمی و عملی خود هستند و در صورت اهمال در معرفی این الگو و مناسب سازی بستر برای بالندگی آن, نمی توان چشم انداز روشنی را برای آینده ایران متصور شد.